Неліктен ұнтақтардың сусымалылық сипаттамаларын өлшеу қажет?Өнеркәсіпте қолданылатын материалдардың
50%-дан астамы өндірістің белгілі бір кезеңінде ұнтақ күйінде болады. Мұндай ұнтақтар дайын өнім алынғанға дейін тасымалданады, дозаланады, беріледі және әртүрлі технологиялық процестерден өтеді.
Соңғы өнім таблетка, суспензия немесе ұнтақтың өзі болуы мүмкін. Сондықтан ұнтақтардың
тұрақты сусымалылығын өлшеу, бақылау және сынау көптеген салаларда өндірістің ажырамас бөлігіне айналған.
- Ұнтақтардың сусымалылық сипаттамаларын анықтау келесі міндеттерді шешуге мүмкіндік береді:сапасыз шикізат партияларын өңдеуге дейін анықтау арқылы шикізат шығындарын азайту;
- нақты технологиялық процесс үшін оңтайлы рецептураны сақтау;
- өндірістік шығындарды төмендету;
- дайын өнімнің сапасы мен тұрақтылығын қамтамасыз ету;
- өнімді сақтау, буып-түю, тиеу және тасымалдау процестерін оңтайландыру;
- әртүрлі жеткізушілерден немесе бір жеткізушіден ұзақ уақыт бойы келіп түсетін шикізаттың сапасын бақылау;
- ұнтақтарды дайын бұйымдарға айналдырудың жаңа технологиялық процестерін әзірлеу;
- әртүрлі климаттық жағдайларда ашық жүйелердегі ылғалдылықтың әсерін бағалау;
- құрғақ қоспаларды зерттеу және олардың сапасын бақылау.
Біртектілігі шешуші рөл атқаратын технологиялық процестерде ұнтақтардың немесе қоспалардың
дұрыс сусымалылығы аса маңызды.
Ұнтақ қоспаларын дәл
дозалау, араластыру және тасымалдау қажет. Тіпті қысқа қашықтыққа орын ауыстырудың өзі
сегрегацияға (қабаттасуға) әкелуі мүмкін. Нәтижесінде ұсақ бөлшектер төменге шөгіп, бөлшек құрамын және ұнтақтың ағу қасиеттерін өзгертеді.
Таблетка өндірісіндегі мысалТаблетка престеріне арналған қоспалар
әр партияда бірдей сусымалылыққа ие болуы тиіс.
Белсенді фармацевтикалық ингредиенттердің табиғи сусымалылығы көбіне жеткіліксіз. Олар
жабысқақ (когезиялық) болып келеді және
агломерацияға (кесектенуге) бейім.
Белсенді заттардың дозасы азайған сайын оларды таблетка престеріне берер алдында араластырғыштарда инертті тасымалдаушы материалдың ішінде
біркелкі тарату қажеттілігі артады.
Инертті компоненттер, мысалы
МКЦ (микрокристалды целлюлоза), крахмал және лактоза – табиғи текті материалдар. Олардың бөлшек өлшемі, кесектенуге бейімділігі және меншікті бетінің ауданы шикізат көзіне байланысты өзгереді.
Сонымен қатар
кремний диоксиді (мысалы, Aerosil 300) сияқты қоспалардың әсерін де ескеру қажет, өйткені олар күрделі ұнтақ қоспаларының сусымалылығын жақсартады.
Әрбір компоненттің және дайын қоспаның қажетті өндірістік кезеңде бақылануы
уақытты, қаржыны және ресурстарды үнемдеуге мүмкіндік береді.